Detaylı ultrasonografi

Gebelik takibinin önemli aşamalarından birisi de gelişmekte olan bebeğin organ ve oluşumlarının detaylı bir şekilde incelendiği ayrıntılı fetal incelemedir. Bu inceleme halk arasında zaman zaman yanlış şekilde renkli ultrason olarak adlandırılmakla birlikte hekimler arasında da ikinci düzey ultrasonografi, ikinci trimester ultrasonografi taraması, ayrıntılı fetal inceleme, fetal anatomik inceleme gibi değişik isimler ile anılmaktadır. Bu yazıda ise kolaylık olması açısından kısaca detaylı ultrasonografi olarak anılacaktır.

Detaylı ultrasonografi bebeğin organ gelişiminin tamamlandığı ve ultrason görüntülerinin nispeten daha kolay elde edilebildiği bir dönem olan 18-24. haftalar arasında yapılır. Bu dönemde yapılmasının bir başka nedeni de olası bir anomali saptanması durumunda gebeliğin yönetimi açısından çok geç kalınmış olmamasıdır. Eğer rutin incelemelerde kullanılan ultrason cihazının çözünürlüğü ve görüntü kalitesi yeterli ise farklı bir cihaz kullanılması gerekmez. Sadece ultrason incelemesi sırasında tüm organ ve oluşumlar daha dikkatli bir şekilde gözden geçirilir. Detaylı ultrasonografinin bu konuda özel eğitim almış kişiler tarafından yapılması etkin sonuçlar verir. Bu sayede bebek ikinci bir göz tarafından tarafsız olarak incelenebilecek ve olası bir anomaliyi gözden kaçırma riski en aza indirilecektir.

Detaylı ultrasonografinin amacı bebekte görülebilecek doğumsal kusurların tespit edilmesi ve bazı genetik hastalıklarda ortaya çıkabilecek olan anomalilerin saptanarak gerekirse ileri inceleme yapılmasıdır. Ancak teknolojideki tüm bu gelişmelere karşın modern cihazlar ve deneyimli uzmanların varlığında bile doğumsal kusurların ancak %70-80’i fark edilebilir.

Detaylı ultrasonografi nasıl yapılır ?
Detaylı ultrasonografi normal gebelik ultrasonografisinden (obstetrik ultrasonografi) farklı değildir. Aynı cihazlar ve sırtüstü yatar pozisyonda karından bakılarak yapılır. İşlem yaklaşık 15-20 dakika kadar sürer. Bebeğin genel değerlendirilmesi ve rutin ölçümlerin ardından sırasıyla kafa, boyun, göğüs kafesi, kalp, karın, genital bölge ve kol ve bacaklar ve omurga detaylı olarak incelenir.

Detaylı ultrasonografide nelere bakılır?

1. Kafatası

Kafanın şekli, yapısı, çapı ve çevresi ölçülür.

2. Beyin ve beyincik yapısı

Beyin içindeki yapılar ve su dolu kesecikler incelenir. Hidrosefali gibi durumlar araştırılır.

3. Yüz ve dudaklar

Dudak yarığı (tavşan dudak) gibi anomaliler araştırılır. Gözlerin yerleşimi ve mesafesi kontrol edilir.

4. Omurga

Boyundan kuyruk sokumuna kadar tüm omurlar incelenir. Açıklık (spina bifida) olup olmadığına bakılır.

5. Göğüs kafesi ve akciğerler

Akciğerlerin yapısı ve varsa kistik oluşumlar kontrol edilir.

6. Kalp

Kalbin dört odacığı, damar çıkışları ve ritmi incelenir. Büyük kap anomalileri taranır.

7. Karın organları

Mide, karaciğer, bağırsaklar ve böbrekler gözden geçirilir. Karın duvarı bütünlüğü kontrol edilir.

8. Üst ve alt ekstremiteler

Kol ve bacak kemiklerinin uzunluğu, eller ve ayakların yapısı incelenir. Parmak sayımları yapılmaya çalışılır.

9. Plasenta (bebeğin eşi) ve kordon

Plasentanın yerleşimi, yapısı ve kordondaki damar sayısı kontrol edilir.

10. Amniyon sıvısı

Bebeğin çevresindeki sıvının miktarı değerlendirilir.

Detaylı ultrasonografi, gebeliğin gidişatı hakkında önemli bilgiler veren ancak her şeyi %100 garanti etmeyen bir incelemedir. Elde edilen veriler, ailenin ve hekimin gebelik sürecini daha bilinçli yönetmesini sağlar.